گفتگوی ماهنامه فرهنگی اجتماعی زن با سیده فاطمه سلطان کمانه

 

 خانم سیده فاطمه سلطان کمانه نگارگر برجسته ی دارابی ؛ خلق تابلوهای عاشورایی بسیاری را در کارنامه ی خود دارند. ایشان بدون معلم و به صورت خودآموز این هنر را فرا گرفته اند و در حال حاضر هنرآموزان بسیاری در هنر نگارگری و انواع تکنیکهای نقاشی ، از تجربه هی ایشان بهره می گیرند.

 .خانم کمانه‌ی عزیز، اولین مواجهه‌ی شما با نگارگری به چه زمانی برمی‌گردد؟
زمانی که دانش آموز دبستان بودم از دیدن نگارگری های دیوان حافظ و کارت پستال های تبریک بسیار لذت می بردم و سعی می کردم با خودکار و مداد شبیه آن را اجرا کنم. عشق به هنر نقاشی و طراحی باعث شد تا در اکثر سبکهای این رشته، تمرین کنم  تا اینکه از سال ۱۳۸۸ به بعد ، به طور جدی روی مینیاتور متمرکز شدم.
۲.فرمودید در نگارگری و انواع تکنیک‌های نقاشی هیچ استادی نداشته‌اید. اولین تجربه‌ی خلق اثر نگارگری توسط شما چه الزاماتی می‌طلبید که شما شایستگی‌اش را به دست‌آورده‌ بودید؟
بهترین راه برای من دیدن و مداقه در آثار نگارگران برجسته بود همانطور که فیلمساز بزرگ بنام امیر نادری در مصاحبه اش می گوید دیدن عکس و فیلم دنیای مرا دگرگون کرد.کار کردن و خلق اثر هنری هم تابع احساسات و ویژگی‌های روحی و درونی هنرمند است. نو شدن افکار و اندیشه ،احساسی است که نیاز به تکامل دارد. حال  این اتفاق چه زمانی در وجود هنرمند رخ دهد اهمیت ندارد آنچه مهم است نو شدن است.
یک هنرمند مانند یک روان شناس است که ذهنیات و ایده های خود را در قالب اثر هنری اش به مخاطب عرضه می کند. هرچند تماشای یک اثر هنری می تواند کمتر از یک ثانیه طول بکشد ولی حل معمای آن و پی بردن به اسرارش مدت زیادی بطول می انجامد.
۳.لطفا از اولین تجربه‌ای که در خلق اثرعاشورایی داشتید، برایمان بگویید.
نخستین مینیاتوری که شروع کردم مضمون عاشورایی داشت و خیلی نگران بودم که نتوانم عظمت این حماسه را به تصویر کشم تا اینکه شبی جده ام فاطمه زهرا "س" را بخواب دیدم که مرا به صحرای کربلا در روز تاسوعا  و عاشورا بردند. این رویا و آن صحنه‌ها ی حماسی، اندک تردیدم در خلق اثر هنری عاشورایی از بین برد و اینگونه شد که  تابلوی  سوگ عرشیان در بیان عظمت واقعه عاشورا و حضرت عباس" ع"  از رویا به تصویر در آمد.
۴.نقاشی «غروب خونین» در فراخوان شمسه، حائز رتبه‌ی نخست جشنواره‌ و تندیس بهترین اثر عاشورایی در سال۱۳۹۰ را به خود اختصاص داد. خانم کمانه علاوه بر عجین شدن مضمون عاشورا با فرهنگ ایرانی، چه عامل‌هایی در خلق چنین اثر زیبایی دخیل بودند.
من سیده ام و در خانواده مذهبی رشد کرده ام  ارادت به ائمه ی اطهار در وجود ما نهادینه شده و نام امام حسین(ع) با خاطرات کودکی ام عجین است.
۵.شما در سال ۱۳۹۳نمایشگاهی در نگارخانه‌ی کوثر سازمان صداوسیما برگذار کردید و بسیاری از آثار شما به نمایش‌گذاشته‌شد. استقبال مردم از آثار عاشورایی شما چطور بود و چه بازخوردی داشت؟
علیرغم اینکه نمایشگاه فقط برای مدیران و کارمندان صدا و سیما برگزار شد و بازدید عموم و افراد غیر از سازمان ممنوع بود اما استقبال کارکنان بسیار گرم بود.
۶.در شهریور سال ۱۳۹۳ دیداری با استاد فرشجیان داشته‌اید. لطفا از این دیدار پرخاطره‌ برای‌مان بگویید و به نظر شما چرا در ایران معاصر، هنرمندان متعهدی همچون استاد فرشچیان و شما که علاقه‌مند به خلق مضمون‌های مذهبی باشند، انگشت‌شمار هستند؟
شاید باورش سخت باشد متاسفانه گالری ها شرط می گذارند که تابلوهای مذهبی حذف شود و نمایشگاههای دولتی هم ضوابط خاص خود را دارد. دیدار با استاد در محل نمایشگاه آثار ایشان بود که بسیار دیدار خوبی بود، خاصه که مرا تشویق کردند.
۷.به نظر شما هنرمند متعهد و مردمی در مواجهه با تحولات جامعه و رویداد‌های معاصر چه عکس‌العملی باید داشته‌باشد؟

هنرمند متعهد و مردمی در برابر جامعه اش مسئول است و بقول حافظ آنچه خودمان داریم از بیگانه تمنا نکنیم نقاشی ما باید شناسنامه فرهنگ این مرز و بوم را داشته باشد نمی توان رابطه میان هنر و جامعه را نادیده گرفت،چرا که هنر، پدیده ای اجتماعی است و هنرمندان یک جامعه نقش بسیار حساسی دارند. آنها باید در مواجهه با تحولات جاری، بی تفاوت نبوده و با خلق اثر هنری واکنشی خلاقانه نسبت به مسایل و امور فرهنگی، اجتماعی، مذهبی و حتی اقتصادی داشته باشند.

 دختران امروز ما، زنان فردا هستند؛ خلق کردن در ذاتشان نهفته است، صحبت‌تان با دختران و زنان ایران‌زمین چیست؟

دختران و زنان با در اختیار داشتن نیمی از جمعیت بشری یک ظرفیت بالقوه در همه زمینه ها هستند مشروط به اینکه اعتماد بنفس و خودباوری داشته باشند و  پتانسیلهای نهفته در خودشان  را دست کم نگیرند. اگر این خودباوری، حمایت معنوی و مادی جامعه و نظام را هم در کنار خود داشته باشد ، به نیرویی عظیم و تأثیرگذار تبدیل خواهد شد .
  با افتخار میگویم که دخترم مثل مادری مهربان همیشه بسیار هوشمندانه مرا همراهی کرده و بی شک نقش بسزایی در موفقیتهایم داشته است. امیدوارم من هم بتوانم ادای دین کنم تا مانند نامش سرفراز باشد.

۹.هنرمندان خلاقی همچون شما، همیشه در جستجوی هرگز در همیشه هستند، به جستجوی فرصت‌ها و تحقق ایده‌آل‌های‌شان هستند، حتی در لحظاتی که آدم‌های پیرامونی جز نا‌امیدی صدایی ندارند. آیا آرزوی تحقق چیزی را که هنوز محقق نشده‌ را دارید؟
لطف دارید بله بزرگترین آرزویم به  تصویر کشیدن
رویایم با بانو فاطمه زهرا "س" است
 خلاقیت برای متجلی شدن الزاماتی نیاز دارد، زمانیکه با هنرمندان دارای گرایش‌های مذهبی برخوردهای بدی میشود و حسادتها و دشمنی ها طاقت سوز می شود احساس غبن می کنم وقتیکه ازطرف نهاد حکومتی بجای تشویق از من خواسته میشود آثارم از دیوار خانه مسکونی ام بردارم  که حالت گالری نداشته باشد متاسف می شوم
۱۰.به کدام اثر‌تان بیشتر از همه علاقه‌مند هستند؟ و در خلق آن اثر، گرایش ذهنی شما به کدامین سو تمایل داشت؟

آخرین اثر عاشورائی ام. این اثر بی شک متأثر از گرایشات مذهبیم بوده و از ارادت خاصه ام به ائمه اطهار علیهم السلام نشأت گرفته است.

۱۱.با توجه به تمایلات فمنیستی که متاسفانه در سبک‌ زندگی زنان معاصر تغییراتی را اعمال کرده‌است، شما به عنوان همسری مسئول و مادری دلسوز، ریشه‌ی گرایش خانم‌ها به سبک‌ زندگی غربی را چه می‌دانید؟

در جوامع غربی به زن به عنوان یک ابزار نگاه میشود و به نام آزادی، در حقیقت بزرگترین ظلم به زنان روا داشته میشود. اما در مکتب اسلام زن از جایگاه و منزلت ویژه ای برخوردار است . البته باید گفت که علیرغم تعالیم متعالی اسلامی، دیدگاه جامعه ما به زن چادری و خانه دار چندان مناسب نیست کما اینکه خودم  سالهاست که با مشکلات ناشی از این نگرش دست و پنجه نرم میکنم.


۱۲.امروزه بسیاری از زنان شاغل هستند و ساعت‌های زیادی را بیرون از خانه به سر‌می‌برند و زندگی‌ها گرمی گذشته را ندارد. شما به عنوانی زنی شاغل چگونه مسئولیت‌های‌تان را مدیریت می‌کنید که هیچ خدشه‌ای به نقش همسری و مادری وارد نمی‌شود.

به نکته بسیار مهمی اشاره کردید. شکی نیست که یکی از مهمترین وظائف زنان، نقش و مسئولیت مهم آنها در شکوفاسازی نهاد خانواده است . این هنر یک زن است که بگونه ای عمل کند تا بار سنگین مسئولیت های اضافی ناشی از حضور، فعالیت و مشارکت در عرصه های اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و هنری ، خدشه ای بر وظایف مهم وی در خانواده وارد نکند. خداوند را شاکرم که این موهبت به بنده عطا کرده که بتوانم تعادلی بین ایفای نقش مادری و همسری با مسئولیتهای فعایت در عرصه هنری ، برقرار کنم.              

۱۳.یکی از علاقه‌های آدم‌های روزگارمان، دیده شدن است و متاسفانه به هرنحوی سعی در نمایش خود دارند که یکی از نمودهای آن، سلفی گرفتن و به اشتراک گذاشتن آن در شبکه‌های اجتماعی است. این عملکرد بین بانوان ما نیز شایع است اما شما هنرمند کم‌حاشیه‌ای هستید و به لطف الهی زندگی آرامی دارید. به نظر شما در جامعه‌ای که زن به قدری حرمت داشت که در اندورن خانه سکنی می‌گزید و دسترس‌ناپذیر جلوه می‌کرد، چه عاملی بعضی زنان را از اندرون خانه به مشارکت بالا در شبکه‌های اجتماعی کشانده‌است که گاها متاسفانه شاهد هستیم، لطمات جبران‌ناپذیری هم متحمل می‌شوند؟

۱۴.تعریف شما از زن شیعه‌ی ایرانی و حقوق خانوادگی و شهروندی او چیست؟

زن شیعه ایرانی باید بداند که بار سنگینی بر دوش دارد. در حالیکه جامعه ما زیر ذره بین است عصمت و نجابت مراعات کند چون الگوی ما بی بی دوعالم حضرت فاطمه زهرا "س"هستند.معلم آزادگی ما سیدالشهدا است.معلم غیرت ما حضرت ابوالفضل عباس"ع" است.
وقتی این الگوها داریم چرا باید در جاهای دیگر الگوهای خود را جستجو کنیم. بیشتر این راه گم کردگی ها از این نشات گرفته که برخی از مردم  الگوهای دیگری را برگزیده اند.
امیدوارم جامعه ما از این گردنه دشوار به سلامتی عبور کند.

/ 0 نظر / 111 بازدید